A2 Motosiklet Direksiyon Eğitimi

Uyulması gerekenler

Çoğu motosiklet kazalarında sürücünün kasksız olması kafanın sert bir yere çarpması nedeniyle ölümlere varan ağır sonuçlar doğurabilmektedir. Kask giydiğinizde çene kayışını mutlaka kilitleyiniz. Aksi halde ani bir harekette kask ınız fırlayacak ve sizi koruyamayacaktır.

Koruyucu Giysiler Giyin: Motosiklette vücudunuz dış etkilere açık olduğu için vücudu saran fakat sıkmayan elbise, dar paçalı pantolon, motosiklet çizmesi ya da lastik tabanlı ayakkabı ve eldiven giyilmelidir. Kaskınız ve elbisenizde diğer sürücüler tarafından fark edilmenizi sağlayacak reflektör olmalıdır.

Yola Çıkmadan Önce Motosikletinizi Kontrol Edin: Yola çıkmadan önce motosikletin kontrol edilmesi, motosikletten kaynaklanabilecek kazaların önlenmesi bakımından son derece önemlidir. Bu nedenle yola çıkmadan önce aşağıdaki kontrolleri yapmayı alışkanlık haline getiriniz.

Yakıt: Depo dolu olmalı.
Motor Yağı: Tamam olmalı.
Lastikler: Lastiklerde yarık, kesik olmamalı, hava basınçları yeterli olmalı.
Jantlar: Jant telleri gevşek, jant eğik ya da ezik olmamalı.
Zincir: Zincir yağlı olmalı, zincir boşluğu 15-20 mm olmalıdır.
Motor: Yağ kaçağı olmamalı, cıvata, somun ya da vidalar gevşek olmamalıdır.
Frenler: Balatalar aşınma sınırını aşmamalı, ön fren levye boşluğu 10-20 mm, arka fren pedal boşluğu 20-30 mm olmalı.
Debriyaj: Debriyaj balataları aşınma sınırını aşmamalı, levye boşluğu 10-20 mm olmalıdır.
Far, sinyaller, korna ve fren lambaları: Tüm elektriksel uyarı ve aydınlatma elemanları çalışır olmalı, lambalar çalışmalı.
Akü: Akü suları tamam olmalı (kuru akü değilse), havalandırma borusu tıkalı olmamalı.
Aynalar: Sol ve Sağ yan geri görme aynaları sağlam ve arkayı rahatça görebileceğiniz şekilde ayarlı olmalı.
Cıvata ve somunlar: Dışarıdan görülebilen bütün cıvata ve somunlar kontrol edilmeli ve gerekirse sıkılmalıdır.

MOTOSİKLET KULLANIMINDA BAZI TEKNİKLER

Kalkış: Motosikletle hareket etmeden önce sol ayak yerde, sağ ayak fren pedalına basılı durumda, sol el debriyaj levye sinde ve sağ el ön fren levye sinde olmalıdır. Vitese takmak için sağ ayak yere basılmalı ve debriyaj levyesi sıkılarak sol ayak burnu ile vites pedalı aşağıya doğru bastırılmalıdır. Vitese takma işlemi tamamlandıktan sonra debriyaj levyesi sıkılı durumdayken yine sağ ayak arka fren pedalına basılarak sol ayak yere koyulmalıdır. Kalkış için frenler serbest bırakılmalı, sağ elle hafifçe gaz açılırken sol eldeki debriyaj levyesi gazla koordineli olarak ve yavaşça serbest bırakılmalıdır. Motor hareket ettikten sonra debriyaj tamamen serbest bırakılmalıdır. Normal olarak fren levyesi yavaşça sıkılıp hızlı bırakılırken debriyaj levyesi hızlı sıkılır ve yavaşça gevşetilir.

Doksan Derecelik Viraj: Viraj tipine bağlı olarak hızınızı azaltın. Viraja girdikten sonra çok mecbur kalmadıkça fren yapmayınız ve gazı açmayınız. Viraja dıştan girin ve virajdan en kısa zamanda çıkabileceğiniz bir çizgi belirleyin.

Geniş Açılı Viraj: Dizlerinizi yakıt deposuna yapıştırın ve motosikletle birlikte dönüş yönüne doğru hafifçe yatın. Düşük hızlarda santrifüj kuvvetin etkisi az olacağından sadece motorun yatırılması daha yararlıdır.

Tam Dönüşlü Virajlar: İleriyi açık olarak göremediğiniz noktalarda daha fazla dikkat sarf edin. Aniden umulmadık bir engel, park etmiş bir araçla karşılaşabilirsiniz. Yol kenarlarına fazla yaklaşmayın. Yolun dış kesimlerinde bulunabilecek kum, çakıl gibi malzemeler motosiklet için tehlikeli olabilir.

Sürekli Virajlar: Sürekli virajlarda bir viraj çıkışının izleyen virajın girişi olduğunu unutmayın. Düz ve ters eğimli yol virajlarında daha yavaş ve daha dikkatli gidilmelidir. Virajlara yavaş girilmeli ve göreceli olarak hızlı çıkılmalıdır. Bu nedenle viraj çıkışında gazı hafifçe açınız. Dönme sırasında gazın aniden açılması arka tekerleğin kaymasına neden olur. Motosiklet normal şartlarda araçların görüş açısı içinde olmak için orta yol çizgisinin sağ yakınında sürülmelidir. Ancak virajlarda yolun dış çizgisine yaklaşılmalı ve viraja dıştan girilmelidir. Orta çizgiye yakın dönüşlerde motosiklet yattığı zaman sürücü karşı yönden gelen aracın yoluna geçebilir. Bu durum bir tür şerit ihlali olup son derece tehlikelidir. Virajlarda daima baş çevrilmeli ve göz virajın çıkışına yönlendirilmelidir

Durma (Fren Yapma): Fren yapmadan önce gazı tamamen kesin. İleriye doğru bakın ve her iki freni (ön ve arka) aynı anda kullanın. Frenlerin ayrı ayrı kullanılması hem motosikletin dengesini bozar hem de durma mesafesini artırır. Ani fren yaparak tekerlekleri bloke etmekten kaçının. Tekerleklerden biri ya da ikisinin bloke olması motosikletin dengesinin bozulmasına, hatta devrilmesine neden olabilir. Kesikli fren yapmayın. Frenleri yavaştan kuvvetliye doğru ve sürekli olarak uygulayın. Motor iyice yavaşlayıp durmaya yaklaşınca, durmadan hemen önce, debriyaja basarak vitesi boşa alın. Böylelikle motor freninden azami şekilde faydalanmış olursunuz. Frenleme sırasında motosikletin ataletini ve durma mesafesini hesaba katarak öndeki vasıtayı emniyetle durabileceğiniz bir mesafeden takip edin.

MOTOSİKLETİN KISIMLARI

MOTOR: Yakıtın yanması sonucu elde edilen ısı enerjisini mekanik (hareket) enerjisine çeviren mekanizmaya motor denir. Bu anlamda motosiklet motoru ile araç motoru arasında hiç bir fark yoktur. Motorların silindir sayısı ve büyüklükleri farklıdır.

KADRO: Motosikletin her şeyi üzerinde taşıyan temel iskeletidir, yani şasi dir.

TEKERLEKLER: Motosikletin yol ile temasını sağlayarak motosikletin ilerlemesine yardımcı olur. Diğer taşıtlardan farkı ince ve diagonal (yuvarlak) olmasıdır.

AMORTİSÖR ve YAYLAR: Motosiklette sürücünün rahat etmesini ve motosikletin yol darbelerinden korur.

SELE: Motosikletin kendi üzerindeki sürücü ve yolcu oturma kısmıdır.

MOTOSİKLETİN MOTOR ÇEŞİTLERİ:

1-Yakıtın Yanma Yerine Göre

2- Zamanlarına Göre

3- Yakıt Çeşidine Göre

4- Soğutma Çeşitlerine Göre

5- Ateşleme Sistemine Göre

MOTORUN SİSTEMİNİN TEMEL PARÇALARI

MOTORUN DIŞINDAKİ PARÇALAR

Motorun dışındaki parçalar yardım eden sistemlerdir. Ateşleme, Yakıt, Soğutma, yağlama, şarj ve marş gibi yardımları yaparlar.

İKİ ZAMANLI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ

İki zamanlı motorlarda emme ve egzoz subapları yoktur. Subapların yerine, silindir duvarında açılmış emme ve egzoz çıkışları vardır. Pistonun Üst ölü nokta ile alt ölü nokta arasında iki kez hareketi ile Emme-Sıkıştırma-Ateşleme-Egzoz zamanları meydana gelir. motosiklet motorları pistonun iki hareketiyle görevini tamamlar ve her devirde bir iş elde edilmiş olur. Krank mili bir tur döner.

DÖRT ZAMANLI MOTORLARININ ÇALIŞMA PRENSİPLERİ

AKÜMÜLATÖR (BATARYA)

Elektrik enerjisini bünyesinde depo eder ve gerektiğinde bu elektrik enerjisini motosikletlerdeki elektrikli alıcılara gönderir. Motosikletlerde, marş motoru, ateşleme sistemi, aydınlatma sistemi, korna gibi çeşitli alıcılarında elektrik ihtiyacını karşılar.

Elektrolit: Akünün içinde bulunan saf su ve asit karışımından oluşan sıvıdır.

Akü Kutup Başları: Akünün üzerinde kursundan yapılmış pozitif (+) ve negatif (-) kutup başları vardır. Pozitif (+) kutup başı eksiye göre daha kalındır.

Akümülatörün Bakımı

YAKIT SİSTEMİ

Yakıt sisteminde benzin otomatiği motor çalıştığı sürece, depodan yakıt boruları yardımıyla emdiği yakıtı karbüratöre pompalar. Karbüratör bu yakıtı hava ile birleştirerek oluşturduğu hava yakıt karışımını emme manifoldu yoluyla emme supaplarından silindirler içerisine gönderir. Böylece sistem işlemini yerine getirmiş olur.

Yakıt sisteminde hava filtresi toz ve pisliklerden tıkanmışsa, karbüratöre yeterli miktarda da hava giremez. Motor fazla yakıt sarf eder. Motor boğulur. Bu nedenle filtre belirli zamanlarda (kilometrelerde) basınçlı hava ile temizlenmeli ve belirli kilometrelerde yenisiyle değiştirilmelidir.

Motor fazla yakıt yakıyor ise

FREN SİSTEMİ

Motoru yavaşlatmak, yavaşlayan motoru durdurmak için kullanılır. Hareket halinde iken ön ve arka fren kolu birlikte kullanılmalıdır. Motosiklet üzerinde 3 tip fren bulunur.

MOTOSİKLETLERDE DİĞER SİSTEMLER

Otomatik vitesli motorlar: Otomatik vitesli motorlar genelde scooter tarzıdır. Debriyaj kolu yoktur. Direksiyon kolunda sağ el ile gaz ve ön fren, sol elle ise ayak freni kontrol edilir. Gaza basıldığında motor hareket eder, frene basıldığında durur. Önemli husus otomatik motorlarda ilk çalıştırırken ön veya arka fren kolundan birine basılarak motor çalıştırılabilir.

Vitesli motorlar: Vitesli motorlarda vites sol ayağın altındaki bir koldur. Genelde bu kola sol ayağımızla aşağı bastığımızda 1. vites, yukarı çektiğimizde 2, 3, 4 ve 5. viteslere sırayla geçer 5. vitesten direk 1. vitese inilmez birer birer vites küçültür ve büyütürüz. 1. vites ile 2. vites arası ise boş vites tir. Bazı motorlarda özel farklılıklar olabilir.

Teker Zinciri: Zincirin kullanım ömrü yağlama ve uygun ayara bağlıdır. Bakımsızlık zincirin ve zincir dişlisinin erken aşınmasına yol açar. Zincir belli zaman aralıklarında yağlanmalıdır. Tozlu bölgelerde kullanıldığında bu işlem daha sık yapılmalıdır. Gerginlik kontrol u yapılırken motor durdurulur ve sehpasına kaldırılır. Zincir gerginliği elle 20-25 mm dikey hareket edecek şekilde ayarlanmalıdır. Zincir ayarı için arka tekerin olduğu yerde zincir ayar gergi vidası bulunur.

Sigorta kutusu: Sigorta kutusu genelde akünün yanındadır. Motorunuzda uygun yedek sigorta bulundurun.

Tekerlerin Sökülmesi: Motosikletin arka tekeri sökülürken motosikletin kendi sehpasına alınır. Motosikletin ön tekeri sökülürken motorun altına takozda konulur. Ön tekerde sökerken, ön fren teli ile km saati teli de bulunur.

Motosikletin Temizliği: Motosikletin dış yüzeyini düzenli olarak temizleyin. Araba servislerinde olduğu gibi tekerlek göbeğine, susturucu çıkışına, karbüratöre, kilometre saatine, kontak anahtarına, direksiyon kilidine, tahrik zincirine, direksiyondaki kumanda düğmelerine basınçlı su tutmamaya özen gösterin. Motoru duruladıktan sonra birkaç dakika rölantide çalıştırın. Motosikleti yıkadıktan sonra tahrik zincirini yağlayın, motoru yıkadıktan sonra trafiğe çıkmadan frenleri birkaç kez deneyin.

Boğulmuş Motor: Bir çok denemeden sonra motor çalışmamışsa aşırı yakıt dolması nedeniyle motor boğulmuş olabilir. Kontak anahtarını kapatın, jikleyi açın, gaza sonuna kadar basarken marşa basın. Daha sonra kontağı açın ve motorun normal çalıştırma prosedürü uygulayın.

Rodaj: İlk 1000 km hangi viteste olursa olsun maksimum hızın % 80 hızlı kullanmayın. Gazı tamamen açmaktan kaçının. Uzun süre aynı viteste kullanmayın. Otomatik viteslerde sürekli sabit hızla gitmeyin. Rodaj zamanı dolduktan sonra standart kullanma kurallarını uygulayabilirsiniz.